Kitaplar
Kitapların
ListesiSürekli Yazılar
Kitap Söyleşileri
Yazılanlar
AYDINLANMA
EMRE KONGAR
PETROL DAVASI (3) KİMLER YARARLANDI?
Üç gündür üst üste yazdığım, ülkemizin 1 milyar 471 milyon küsur ABD Doları cezaya çarptırıldığı davada elbette, Türkiye temyiz yoluna da gitmiş ama Temmuz 2026'da Paris Temyiz Mahkemesi Türkiye'nin itirazını reddedince ceza kesinleşmiş.
Karar tarihinden sonra, ödeneceği güne kadar yürütülecek olan faiziyle birlikte neredeyse iki milyara yakın olan bu miktar, bizim, yani sevgili okurlarım, biz Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının cebinden çıkacak.
Bu uluslararası hukuk dışı ticaretin kårı kimlerin ceplerine girdi?
1. Ticaretin toplam hacminin 2014-2018 ana dönem için iddia edilen değeri yaklaşık olarak 30 milyar Dolar.
Bu paranın büyük kısmını Kuzey Irak almış.
2. Kim, hangi firma ya da şahıs ne kadar kâr etti?
Kâr dağılımı şeffaf değil; Production Sharing Agreement, (PSA) (Üretim Paylaşım Sözleşmeleri, ÜPS), indirimli satışlar ve siyasi bağlantılar nedeniyle çok karmaşık.
Tahkim kararı, Deloitte raporları, şirket açıklamaları gibi kamuya açık verilere göre ana paydaşlar şöyle:
Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi ana yararlanıcı. Satış gelirlerinin büyük kısmı Barzani'ye gitmiş.
Genel Energy, DNO, Gulf Keystone Petroleum, ShaMaran gibi Uluslararası Petrol Şirketleri, UPŞ de kâr edenler arasında.
UPŞ, milyarlarca Dolar kâr payı almışlar. Bu paylar şirketlerin yıllık raporlarında ciro ve kâr içinde görülüyor.
Vitol, Trafigura gibi Petrol Ticaret Firmaları, PTF, en büyük alıcılarmış.
3. Petrolü genellikle, Brent/SOMO fiyatından 5-10 Dolar/varil aşağı olarak indirimli almışlar ve uluslararası piyasada normal fiyata satmışlar.
Kesin kâr miktarları, ticari sır olduğu için kamuoyuna açıklanmıyor ama sektörde yüz milyonlarca Dolar kâr ettikleri biliniyor. En "gizli" kâr kalemi bu.
4. Yerel bağlantılı şirketler ve şahıslar genellikle Barzani bağlantılı. Kesin kâr miktarları, ticari sır oldukları için net değil ama adları geçen bazı şirketler şöyle:
Business Unicorn, Lanaz Rafineri, KAR Group vb.
İddialara göre, olayın uygulaması Powertrans şirketiyle başlıyor ve işi ondan devralan BOTAŞ, başrolde görünüyor.
5. Nakit ödemelerin, Barzani ailesiyle ilişkili olan RT Bank üzerinden yapıldığı iddia edilmiş.
* * *
Üçüncüsünü bugün yazdığım bu "petrol davası"nı ele almamın asıl nedeni, kamuoyu, "uyuşturucu", "yasa dışı bahis", "dolandırıcılık", "NATO karşıtlığı", "15 Temmuz yorumları" soruşturmaları ve CHP'ye yapılan siyasal saldırılar bağlamında, sabah operasyonları ve hapse atılmalarla meşgul edilirken, perde gerisinde "Oligarşiyi besleyen" sömürü ve yolsuzlukların çok büyük ölçülerde devam ettiğine dikkat çekmekti.
Dilerim, olayın Türkiye ayağı, resmi belgeler incelendiğinde mutlaka açığa çıkartılır ve yine dilerim, FETÖ/PDY terör örgütünün "siyasal ayağı" gibi bir "yılan hikayesine" dönüştürülmez ve ciddi bir sonuca ulaştırılarak sorumlular hakkında gerekli işlemler yapılır.
Bundan sonrası, olayı kamuoyuna aktaran değerli öğrencim, CHP milletvekili Deniz Yavuzyılmaz'ın işi!
