Emre Kongar'ın Resmi^* İnternet Sitesi

https://p.dw.com/p/5Gvxs

CHP'li kaç belediyeye operasyon yapıldı, kaç başkan tutuklu?

(Alican Uludağ. 2008'den bu yana gazetecilik yapan Alican Uludağ, yargı ve insan hakları gibi konulara odaklanıyor.)

Türkiye, Ekim 2024 tarihinden bu yana CHP'li belediyelere yönelik "yolsuzluk ve rüşvet" adı altında yapılan operasyonları konuşuyor.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin ardından en az 39 CHP'li belediyeye yönelik rüşvet ve yolsuzluk operasyonu düzenlendi. Bu operasyonların 31'inde belediye başkanları da gözaltına alındı. Arasında CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu 'nun bulunduğu 26 belediye başkanı halen cezaevinde. Geçmiş döneme ilişkin soruşturmalarda eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer de tutuklu.

Hakkında yolsuzluk iddiası bulunan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu gibi bazı CHP'li belediye başkanları ise bu süreçte AKP'ye geçti.

Mahkeme kararıyla CHP genel başkanlığından alınan Özgür Özel, operasyonların siyasi olduğunu belirterek CHP'li başkanlara "Ya hapse atıl ya da AKP'ye katıl" denildiğini söylüyor.

CHP'li belediyeleri yolsuzluk iddiaları nedeniyle eleştiren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise İBB soruşturmasına ilişkin "Ahtapotun kolları bir bir deşifre oluyor. Örgütün kimleri haraca, rüşvete bağladığı kendi arkadaşları tarafından itiraf ediliyor" iddiasında bulunmuştu. "Ahtapotun kolları" ifadesi, İBB iddianamesine de girmişti.

Son operasyon Ankara'da yaşanan başsavcı değişiminin ardından CHP'li Çankaya Belediyesi'ne yapıldı. Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner'le birlikte 36 kişi hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

Peki 31 Mart 2024'teki yerel seçimlerden bugüne CHP'ye yönelik nasıl bir süreç yaşandı?

DW Türkçe, CHP'li belediyelere yönelik operasyonlara mercek tuttu.

İlk operasyon Esenyurt Belediyesi'ne düzenlendi

Bu operasyonların başlangıcı, dönemin Adalet Bakan Yardımcısı Akın Gürlek'in 2 Ekim 2024 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına atanması oldu.

CHP'li belediyelere yönelik ilk operasyonda 30 Ekim 2024'te Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer tutuklandı. Özer, "silahlı terör örgütüne üye olma" iddiasıyla tutuklandı. Aynı zamanda görevden uzaklaştırıldı. 21 Ocak 2025'te bu kez "ihaleye fesat karıştırma" iddiasıyla tutuklandı. Terör dosyasından 14 Temmuz 2025'te tahliye edilen Özer, bu suçtan 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Aziz İhsan Aktaş davasının sanıkları arasında yer alan Özer, bu davada 11 Kasım 2025'te tahliye edildi. Halen tutuksuz yargılaması sürüyor.

İkinci operasyon Beşiktaş Belediyesi'ne

CHP'li belediyelere yönelik ikinci operasyon 13 Ocak 2025'te Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat'ın gözaltına alınmasıyla başladı. Akpolat, Aziz İhsan Aktaş'ın elebaşı olduğu öne sürülen suç örgütüne ilişkin soruşturma kapsamında 17 Ocak 2025'te "suç örgütüne üye olma", "ihaleye fesat karıştırma", "rüşvet" ve "haksız mal edinme" iddialarıyla tutuklandı. İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırılan Akpolat hakkında bu suçlamalarla dava açıldı. Akpolat suçlamaları reddetti.

Dava halen devam ediyor ve Akpolat tutuklu yargılanıyor. Davada itirafçı olan ve örgüt lideri olmakla suçlanan Aziz İhsan Aktaş ise tutuksuz.

Ekrem İmamoğlu üçüncü dalgada tutuklandı

CHP'li belediyelere yönelik üçüncü büyük operasyon 19 Mart 2025'te İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne (İBB) yapıldı. Operasyon kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun yanı sıra Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık, İBB Başkanı danışmanı Murat Ongun, İBB Spor Kulübü Başkanı Fatih Keleş, İBB Meclis Üyesi Ertan Yıldız ve bazı İBB iştirak yöneticileri gözaltına alındı. Operasyondan bir gün önce İmamoğlu 'nun üniversite diploması iptal edildi.

İmamoğlu ve bazı İBB yöneticileri, "suç örgütü kurma ve yönetme", "rüşvet", "irtikap", "ihaleye fesat karıştırma", "kara para aklama" ve "kişisel verileri hukuka aykırı ele geçirme" iddialarıyla yürütülen yolsuzluk soruşturması kapsamında 23 Mart 2025'te tutuklandı. Aynı soruşturma kapsamında Murat Ongun, Fatih Keleş, Ertan Yıldız, Tuncay Yılmaz ve bazı belediye yöneticileri de tutuklandı. Tutuklama kararının verildiği gün, CHP'nin Cumhurbaşkanı adayının belirlendiği ön seçim vardı ve İmamoğlu tek aday olarak bu seçime girmişti.

Resul Emrah Şahan tutuklandı, Şişli'ye kayyım atandı

Operasyon kapsamında yürütülen ayrı "kent uzlaşısı" soruşturmasında ise Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan, İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ve Mehmet Ali Çalışkan, "PKK/KCK terör örgütüne yardım" iddiasıyla tutuklandı. Şahan, bu dosyadan daha sonra tahliye edilse de İBB yolsuzluk soruşturması kapsamında tutukluluğu devam etti.

İBB soruşturması kapsamında Ekrem İmamoğlu'nun arasında bulunduğu 414 kişi hakkında dava açıldı. 8 Temmuz 2026'daki duruşmada, İmamoğlu, savunma süresinin kısıtlanmasına tepki gösterdi.

Mahkeme, çıkan tartışmada İmamoğlu'nun savunma yapmayarak susma hakkını kullandığı yönünde tutanağa şerh düştü. Duruşma, 17 Ağustos'ta tutuksuz sanıkların savunmalarının alınmasıyla devam edecek.

19 Ağustos 2025'te tutuklanan ve dosyası İBB davasıyla birleştirilen Beyoğlu Belediye Başkanı İnan Güney 8 Temmuz 2026'da tahliye edildi.

Beykoz Belediye Başkanı tutuklu

İBB operasyonundan sonra dikkat çeken ilk büyük operasyonlardan biri Beykoz Belediyesi'ne yönelik oldu. 27 Şubat 2025'te Beykoz Belediye Başkanı Alaattin Köseler gözaltına alındı, 3 Mart 2025'te tutuklandı. 5 Eylül 2025'te mahkeme tahliye kararı verdi. Ancak savcılığın itirazı üzerine üç gün sonra Köseler yeniden tutuklandı. İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırılmasının ardından yerine CHP Meclis üyesi Özlem Vural Gürzelseçildi. Ancak Gürzel, CHP'den istifa ederek AKP'ye katıldı.

Dördüncü dalga: 31 Mayıs operasyonları

CHP'li belediyelere yönelik operasyonların bir sonraki büyük dalgası 31 Mayıs 2025'te İstanbul merkezli gerçekleştirildi.

Operasyonlarda Büyükçekmece, Gaziosmanpaşa ve Avcılar belediyeleri hedef alındı. Gözaltına alınan Büyükçekmece Belediye Başkanı Hasan Akgün, Gaziosmanpaşa Belediye Başkanı Hakan Bahçetepe, Avcılar Belediye Başkanı Utku Caner Çaykara, Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar ve Seyhan Belediye Başkanı Oya Tekin 3 Haziran 2025'te tutuklandı.

Bu isimler İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırıldı. Utku Caner Çaykara ve Oya Tekin, halen Aziz İhsan Aktaş davasında tutuklu yargılanırken Kadir Aydar ise tahliye edildi. Hasan Akgün'ün iddianamesi 11 ayda, Hakan Bahçetepe 'nin iddianamesi ise 12 ayda hazırlandı. Henüz bu iki isim hâkim karşısına çıkamadı.

Gaziosmanpaşa Belediye Başkan Vekilliği seçimlerini, Belediye Meclisi'nin çoğunluğunun Cumhur İttifakı'nda olması nedeniyle AKP kazandı.

Beşinci dalga: Zeydan Karalar, Muhittin Böcek ve Abdurrahman Tutdere

İstanbul merkezli 5 Temmuz 2025'teki operasyonda Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere gözaltına alındı.

Operasyonlar, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü Aziz İhsan Aktaş soruşturması kapsamında gerçekleştirildi.

Aynı gün Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın operasyonunda ise Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek gözaltına alındı. Karalar ve Böcek 8 Temmuz'da tutuklanırken, Tutdere serbest bırakıldı.

Bu süreçte görevine iade edilen tek isim Abdurrahman Tutdere oldu. Karalar, Aziz İhsan Aktaş suç örgütü davasında sanık olarak yargılandı. Mahkeme, 5 Şubat 2026'da Karalar hakkında tahliye kararı verdi.

Muhittin Böcek, tutukluluk sürecinde 11 Mayıs 2026'da etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmak için ifade verdi. Böcek 'in ifadesinde, oğlu Gökhan Böcek'in Özgür Özel' in talimatıyla Veli Ağbaba aracılığıyla 1 milyon euro istendiği yönündeki beyanını doğruladığı iddiası yer aldı. Ayrıca seçim çalışmaları kapsamında 200 bin dolar talebi iddiasına ilişkin de bilgi verdiği aktarıldı.

Özgür Özelve adı geçen diğer kişiler bu iddiaları reddetti. Gökhan Böcek de bu süreçte etkin pişmanlıktan yararlanmadan önce tutuklu eşiyle olan özel görüntüleri internette sızdırıldı.

Şile Belediyesi operasyonu

10 Temmuz 2025'te İstanbul'da Şile Belediyesi'ne operasyon düzenlendi. Şile Belediye Başkanı Özgür Kabadayı gözaltına alındı. Soruşturma, belediyedeki bazı imar işlemleri ve mali konulara ilişkin " rüşvet", "irtikap", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suç örgütü bağlantısı" iddiaları kapsamında yürütüldü. Kabadayı daha sonra tutuklandı ve görevden uzaklaştırıldı. Şile operasyonuna ilişkin henüz iddianame hazırlanmadı.

Bayrampaşa Belediyesi operasyonu

CHP'li belediyelere yönelik operasyonların devamında 16 Eylül 2025'te Bayrampaşa Belediyesi'ne yönelik operasyon düzenlendi. Bayrampaşa Belediye Başkanı Hasan Mutlu ve bazı belediye yöneticileri hakkında yürütülen soruşturma kapsamında işlem yapıldı. Mutlu, belediyedeki bazı işlemlerle ilgili iddialar kapsamında tutuklandı. Yargılama halen tutuklu olarak sürüyor.

İzmir belediyeleri operasyonları

İzmir'de CHP'li belediyelere yönelik operasyonlar farklı tarihlerde gerçekleştirildi.

İlk olarak 1 Temmuz 2025'te İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik operasyonda eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve bazı belediye bürokratları gözaltına alındı. Soruşturma, belediyenin taşınmaz satışları, kooperatif işlemleri ve mali süreçleri üzerinden yürütüldü. Tunç Soyer ve bazı şüpheliler hakkında tutuklama kararı verildi; dosyada yargılama süreci devam ediyor.

İzmir'de daha sonraki süreçte bazı ilçe belediyelerine yönelik de operasyonlar yapıldı.

Güzelbahçe Belediye Başkanı Mustafa Günay 26 Mayıs 2026'da, Buca Belediye Başkanı Görkem Duman 5 Haziran 2026'da, Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin ise 30 Haziran 2026'da tutuklandı.

Bolu Belediyesi operasyonu

Adalet Bakanlığı'nda 11 Şubat 2026'da Yılmaz Tunç'un yerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek'in Adalet Bakanı olarak atanmasıyla bakanlıkta değişim yaşandı.

Bu süreçte 2 Mart 2026'da Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan hakkında yürütülen soruşturma kapsamında tutuklama kararı verildi. Özcan, bazı zincir marketlerine belediye vakfına bağış yapmaya zorlamakla suçlandı. Ancak duruşmada ifade veren market yöneticileri şikayetçi olmadı. Ayrıca belediyeye kesilmesi için vatandaşların verdiği kurban bağışlarının yerine getirilmediği öne sürüldü. Özcan'ın davası sürüyor.

Kuşadası Belediyesi operasyonu

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturmada, 13 Mart'ta gözaltına alınan Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel 16 Mart 2026'da tutuklandı. Günel hakkında halen dava açılmadı.

Uşak Belediyesi operasyonu ve Yalım'ın itirafçı olması

CHP'li belediyelere yönelik operasyonlar kapsamında Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım, 27 Mart 2026'da İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alındı. Yalım'ın Ankara'da bir otelde sevgilisi olduğu iddia edilen kişiyle gözaltına alınması ve kapıyı açarken havluya sarılı şekilde görüntülenmesi tepki çekti.

CHP, Yalım'ı partiden ihraç etti. Yalım , soruşturma kapsamında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "kamu kurum veya kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırma", "icbar suretiyle irtikap" ve "rüşvet alma" suçlamalarıyla 30 Mart 2026'da tutuklandı ve İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırıldı.

Tutuklanmasının ardından etkin pişmanlık kapsamında ifade veren Yalım('ın ifadesinde E.K.), Özgür Özel hakkında da çeşitli iddialar yer aldı. Yalım, CHP kurultayı öncesinde Özel'e toplam 1 milyon 200 bin lira nakit para verdiğini, bunun bir bölümünü Özel'in Manisa'daki evine bıraktığını ve bazı delegelerin destekleri karşılığında belediyelerde işe alımlar yapıldığını öne sürdü. Yalım ayrıca Özel 'in kullanımına tahsis edildiğini ileri sürdüğü bir aracın VIP dönüşüm masraflarının Uşak Belediyesi kaynaklarından karşılandığını iddia etti. Özel ise Yalım'ın bu iddialarını reddederek söz konusu aracın masraflarının parti tarafından karşılandığını ve kendisine kişisel bir menfaat sağlanmadığını açıkladı.

Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Ataşehir operasyonu

31 Mart 2026'da gözaltına alınan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey 4 Nisan'da tutuklandı. Hakkında iddianame düzenlenen Bozbey halen cezaevinde. Bursa Belediye Başkan Vekilliği seçimini ise Belediye Meclisi'nde Cumhur İttifakı'nın çoğunluğu bulunması nedeniyle AKP kazandı.

Ataşehir Belediye Başkanı Onursal Adıgüzel 18 Nisan 2026'da gözaltına alındı, 22 Nisan 2026'da tutuklandı. Halen cezaevinde.

Diğer belediye başkanları ile ilgili soruşturmalar

Bu operasyonların dışında Manavgat Belediye Başkanı Niyazi Nefi Kara, Eşme Belediye Başkanı Yılmaz Tozan, Akçakoca Belediye Başkanı Fikret Albayrak, Silivri Belediye Başkanı Bora Balcıoğlu, Silifke Belediye Başkanı Mustafa Turgut ve Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat da yürütülen soruşturmalar kapsamında tutuklanan CHP'li belediye başkanları arasında yer aldı.

CHP'li bazı belediyelerde operasyonlar belediye başkanlarına değil, belediye yöneticileri, başkan yardımcıları ve iştirak yöneticilerine yönelik yapıldı.

Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin konser harcamaları, İstanbul Üsküdar, Eskişehir Tepebaşı, Denizli Merkezefendi ve Mersin Büyükşehir ve Yenişehir belediyelerine ilişkin soruşturmalarda bazı belediye yöneticileri ve görevliler gözaltına alındı, bazıları tutuklandı; belediye başkanları hakkında ise gözaltı veya tutuklama işlemi uygulanmadı.

Çankaya Belediyesi operasyonu

HSK'nin 12 Haziran 2026 tarihli kararnamesiyle Ankara Adliyesi'nin yönetim kademesinde kapsamlı değişiklikler yapıldı. Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Gökhan Karaköse'nin Yargıtay üyeliğine atanmasının ardından yerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcı Vekili Aykut Çelik getirildi. Çelik, İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmasına ilişkin hazırlanan iddianamede görev alan savcılar arasında bulunuyordu.

Kararnameyle Ankara Adliyesi'nde geniş kapsamlı bir kadro değişimi yaşandı. Ankara Adliyesi'nden 35 savcı başka illere gönderilirken yerlerine 71 yeni savcı atandı. Ayrıca 14 başsavcı görevden alındı, yerlerine 10 yeni başsavcı görevlendirildi.

Bu değişikliklerin ardından CHP'li belediyelere yönelik soruşturmalar kapsamında 11 Temmuz'da Çankaya Belediyesi'ne yönelik operasyon düzenlendi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 29 kişi gözaltına alındı. Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner hakkında da gözaltı kararı çıkarıldı.

Özgür Özel ve diğer CHP'li vekiller hakkında soruşturma

CHP'li belediye başkanlarının yanı sıra CHP'li milletvekilleri hakkında da ceza soruşturması yürütülüyor.

CHP Grup Başkanı Özgür Özel, CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ve bazı CHP'li milletvekilleri hakkında yürütülen soruşturma dosyaları, Antalya ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılıklarının verdiği yetkisizlik kararlarıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderildi. Dosyalar, ağırlıklı olarak rüşvet iddialarına dayanan soruşturmalardan oluşuyor.

Söz konusu dosyalarda Özgür Özel ve Veli Ağbaba 'nın yanı sıra CHP milletvekilleri Ali Mahir Başarır, Umut Akdoğan, Mustafa Erdem ve Cavit Arı da şüpheli olarak yer alıyor. Bu suçlamaların dayanağı ise tutuklu Uşak Belediye Başkanı Özkan Yalım ve tutuklu Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek'in itiraflarına dayanıyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, CHP'li vekiller yönünden dosyayı, dokunulmazlıklarının kaldırılması talebiyle fezleke düzenleyerek TBMM'ye göndermesi bekleniyor.

Ayrıca İBB ve Aziz İhsan Aktaş soruşturmaları kapsamında CHP'li vekiller Turan Taşkın Özer, Burhanettin Bulut, Özgür Karabat hakkında da fezleke düzenlendi. Dokunulmazlıkların kaldırılmasına TBMM karar verecek.

AKP'ye katılan CHP'li belediye başkanları

CHP'li belediyelere yönelik operasyon ve soruşturmaların sürdüğü dönemde bazı CHP'li belediye başkanları AKP'ye geçti.

Bu kapsamda Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu, Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal, Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan ve Şehitkamil Belediye Başkanı Umut Yılmaz AKP'ye katılan CHP'li belediye başkanları arasında yer aldı.

Bu isimler hakkında yolsuzluk iddiaları vardı.

Umut Yılmaz, hakkındaki yolsuzluk soruşturmasında takipsizlik kararı verildikten sonra AKP'ye geçmişti. Mesut Özarslan hakkında ise AKP Milletvekili Osman Gökçek'in suç duyurusu vardı.

31 Mart yerel seçimlerinden sonra CHP'den ayrılarak AKP'ye geçen belediye başkan sayısı 17 oldu.