Emre Kongar'ın Resmi* İnternet Sitesi


Kitaplar
   Emre Kongar Kitapların Listesi
   Green Bullet Remzi Kitabevi

Green Bullet Makaleler

Green Bullet Articles in English

Sürekli Yazılar

  Green BulletAydınlanma
  Green BulletBavul Dergi
  Green BulletMedya Notu
  Green BulletRemzi Kitap Gazetesi

Kitap Söyleşileri

  Green BulletNUTUK
  Green Bullet21. Yüzyılda Türkiye
  Green BulletABD'nin Siyasal İslam'la Dansı
  Green BulletBabam, Oğlum, Torunum
  Green BulletBen Müsteşarken
  Green BulletDemokrasimizle Yüzleşmek
  Green BulletHerkesten Bir Şey Öğrendim
  Green Bulletİçimizdeki Zalim
  Green BulletKızlarıma Mektuplar
  Green BulletTürk Toplumbilimcileri
  Green BulletYazarlar, Eleştiriler, Anılar
  Green BulletYozlaşan Medya ve Yozlaşan Türkçe

Yazılar

  Green BulletUyanan Ejderha: Çin
  Green BulletTrajikomik
  Green BulletKişisel - Genel

Emre Kongar Özgeçmiş Kısa Özgeçmiş

Emre Kongar CV Curriculum Vitae (in English)

Güncel Güncel Arşivi

www.kongar.org Ana Sayfaya Geri Dönüş


 

Yaşayan Dil ve "Hasta Olmak"

Emre Kongar

Bilindiği gibi, evrende ve dünyada değişmeyen tek şey "değişme" olgusunun kendisidir...

Bu bağlamda, evren değişir, dünya değişir, Türkiye değişir, toplum değişir, dil de bu değişme ayak uydurur ve o da değişir!

En belirgin dil değişiklikleri teknolojik gelişmelerin getirdiği yenilikler çerçevesinde görülür:

"Radyo", "televizyon", "bilgisayar", "internet" gibi sözcükler, teknolojinin yeni ürünlerinin, sadece yaşamımıza değil dilimize de getirdiği yeniliklerdir.

İşin bir de toplumsal ve kültürel değişme ve gelişmelerle ilgili yönü var:

Yeni yaşam biçimi, gençlerin yeni alışkanlıkları, yeni sosyal ilişkiler, yeni kavramlar ve bunlara bağlı yeni terimler, yeni sözcükler üretir...

Bu yeni sözcükler kimi zaman, yukardaki örneklerde olduğu gibi "yepyeni" bir icat niteliği taşır...

Kimi zaman, "kahvehane"den gelen ama başka bir anlama bürünen, yabancı dildeki "cafe" karşılığından üretilen "kafe" gibi, bilinen eski bir sözcüğün, değişik biçimini alır...

Kimi zaman da bildiğimiz sözcükler, terimler, yeni içerikler, yeni anlamlar kazanır.

Bana en ilginç gelen değişme, bilinen anlamıyla kullanılmaya devam edilen sözcüklerin ve deyimlerin, aynı anda başka anlamlar da kazanması ve hem geleneksel hem de yeni anlamlarının aynı anda kullanılmasıdır.

Bunun en güzel örneğini "Hastalık" sözcüğünde ve "Hasta olmak" deyiminde görüyoruz.

Biliyorsunuz "Hastalık" kötü bir durumu belirtir.

Biri eğer "Hasta" diye niteleniyorsa, onun sağlığı hakkında olumsuz bir izlenim edinirsiniz.

Tabii "Hasta olmak" da aynı biçimde, sağlıklı olmama halini belirtir.

Bu olumsuz içerik, toplumsal ilişkilerimizde bir kültürel kalıba da dönüşmüş, kızılan kişiler için "Beni hasta ediyor" deyimi ortaya çıkmıştı.

Bu olumsuzluk ifade eden deyimin çeşitlemeleri arasında "Ona hasta oluyorum" da vardı.

* * *

Zamanla "Hastayım" sözcüğü, özel bir deyim olarak, argo konuşmada yine bir patolojik durumu belirten "aşırı sevmek" anlamında, olumlu olarak da kullanılmaya başlandı.

Örneğin çok sevilen bir şarkıcı için "Onun hastasıyım" dendiğinde herkes onu çok sevdiğinizi anlar.

Daha sonraları, gençler arasındaki argo kullanımda, "Hastayım" sözcüğünden türetilen olumlu anlamdaki "Onun hastasıyım" deyimi "Ona hasta oluyorum" biçimine de dönüştü.

Böylece bir zamanlar olumsuz bir ifade olan "Ona hasta oluyorum" deyimi, tümüyle zıt bir anlam kazanarak, "Onu çok seviyorum" demenin bir başka biçimi oldu.

* * *

Ben bu değişimi öğrencilerimle konuşurken öğrendim.

Bir öğrencim, dersten sonra kantindeki sohbetlerimizden biride, "Hocam bizim arkadaşlar size hasta oluyorlar" deyiverdi.

Ben de olanca saflığım ve hoşgörümle sordum:

"Hayrola, ne suç işlemişim, ne yapmışım da onları kızdırmışım" dedim.

"Yok ne kızması hocam, sizi çok seviyoruz" diye yanıt verdi.

Anladım ki, beni yermek için değil, övmek için kullanıyormuş "Hasta oluyorlar" deyimini...

Aslında beni çok sevdiklerini belirtmek istiyormuş.

Bir hoca için öğrencilerinden öğrenmek, hele hele gençlerin dil konusundaki "yeni yaratıcılıklarını" izlemek çok keyifli oluyor!


  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.

Emre Kongar ile iletişim icin e-posta, site yöneticisi ile iletişim için e-posta

Son güncelleme tarihi 16 Temmuz 2018

Valid HTML 4.01 Transitional