Emre Kongar'ın Resmi* İnternet Sitesi


Kitaplar
   Emre Kongar Kitapların Listesi
   Green Bullet Remzi Kitabevi

Green Bullet Makaleler

Green Bullet Articles in English

Sürekli Yazılar
  Green BulletAydınlanma
  Green BulletBavul Dergi
  Green BulletMedya Notu
  Green BulletRemzi Kitap Gazetesi

Kitap Söyleşileri
  Green Bullet21. Yüzyılda Türkiye
  Green BulletABD'nin Siyasal İslam'la Dansı
  Green BulletBabam, Oğlum, Torunum
  Green BulletBen Müsteşarken
  Green BulletDemokrasimizle Yüzleşmek
  Green BulletHerkesten Bir Şey Öğrendim
  Green Bulletİçimizdeki Zalim
  Green BulletKızlarıma Mektuplar
  Green BulletTürk Toplumbilimcileri
  Green BulletYazarlar, Eleştiriler, Anılar
  Green BulletYozlaşan Medya ve Yozlaşan Türkçe

Yazılar
  Green BulletUyanan Ejderha: Çin
  Green BulletTrajikomik
  Green BulletKişisel - Genel

Emre Kongar Özgeçmiş Kısa Özgeçmiş

Emre Kongar CV Curriculum Vitae (in English)

Güncel Güncel Arşivi

www.kongar.org Ana Sayfaya Geri Dönüş


 

Türkiye'yi Anlamak: Nereden Bakmak?

Emre Kongar

Türkiye üzerine düşünen, yazan yabancı uzmanlar sadece Ortadoğu uzmanları veya yaygın ismiyle "Oryantalistler" değil...

Gerek Türkiye'de uzun süre görev yapmış gazeteciler, gerekse görevleri icabı "Türkiye masasına" bakanlar, zaman zaman Türkiye üzerine, kimileri derinliğine çözümlemeler yapan, kimileri ise son derece yüzeysel gözlemler içeren makaleler, kitaplar yazıyor.

Elbette "Oryantalistlerin" de önyargıları var...

Edward Said'in "Oriantalism" adlı kitabında bu önyargıların Batı literatürüne nasıl egemen olduğu çok güzel anlatılır ve eleştirilir:

Batı'nın kafasında geliştirdiği bir "Doğu modeli" vardır ve bütün çalışmalar önceden tasarlanmış bu modele uygun bir biçimde oluşturulur.

* * *

Aslında Türkiye'yi çözümlemeye çalışanların ya da sadece gözlemlerini aktaranların ülkeye nasıl baktıkları, nereden baktıklarıyla yakından ilgilidir:

Örneğin Batı'dan bakanlar, Türkiye'nin Batı uygarlığı, Batı demokrasisi açısından yetersiz olan, geri kalmış olan ögelerine dikkat ederler.

Buna karşılık Arap-İslam Alemi'nden ya da Ortadoğu'dan bakanlar, ülkenin buralara göre ne kadar gelişmiş olduğundan, demokrasisini ve bunun temeli olan laikliğini nasıl kurumlaştırdığından söz eder.

Elbette bu bakış açısının içinde, ülkenin İslam'dan ne denli saptığına dikkat çekenler, eleştirenler de vardır.

Bir başka bakış açısı "Tarihsel perspektiftir".

Osmanlı'nın çöküşü ve yok oluşundan hareketle, Kurtuluş Savaşı'nı görenler ve daha sonra modern Türkiye'nin yaratılış öyküsünü irdeleyenler hayranlık belirtmekten kendilerini alamazlar.

Aynı değişik yaklaşımları coğrafi açıdan da gözlemleriz:

Batı sınırımızdan ülkeye girenler birden bire henüz gelişmekte olan bir ülke görüntüleriyle karşılaşır, buna karşılık Doğu ve Güneydoğu sınırlarımızdan içeri girenler kendilerini nerdeyse gelişmiş bir ülkede hissederler.

* * *

Geçen ay sözünü ettiğim Bernard Lewis'in son kitabı, "Notes On A Century, Reflections Of A Middle East Historian" (Bir Yüzyıl Üzerine Notlar, Bir Orta Doğu Tarihçisinin Düşünceleri, Viking, 2012), Ortadoğu ve elbette Türkiye üzerinde tam bir düşünce hazinesi.

Aslında kitap esas olarak Lewis'in kişisel ve akademik yaşamının bir öyküsü:

Hem kişisel ve ailevî yaşamını öğreniyorsunuz, hem de akademik kariyerini nasıl yaptığını.

Kitabının 46. sayfasında Türkiye'ye ilk kez, pek çok Batılı'nın yaptığının tersine Batı'dan değil Suriye'den girdiğini belirtiyor.

Arkasından da, bir tarihçi ve bir Oryantalist olarak akademik eğitiminin klasik İslam uygarlığı üzerinde olduğunu ekliyor ve şöyle diyor:

"Benim (Türkiye'ye) yaklaşımımın, bugünden ve Batı'dan değil, geçmişten ve Güney'den olması, ülke, onun kültürü ve problemleri hakkında değişik -ve iddia ediyorum ki daha doğru- bir bakış geliştirmemi sağladı".

* * *

Sanıyorum, Türkiye'ye "nereden" bakıldığı, "nasıl" bakıldığını belirleyen en önemli faktörlerden biri...

Ve Türkiye'yi nesnel olarak en doğru değerlendiren bilim insanlarının başında Bernard Lewis geliyor!


  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.

Emre Kongar ile iletişim icin e-posta, site yöneticisi ile iletişim için e-posta

Son güncelleme tarihi 16 Nisan 2018

Valid HTML 4.01 Transitional