Emre Kongar'ın Resmi* İnternet Sitesi


Kitaplar

Green Bullet Makaleler

Green Bullet Articles in English

Sürekli Yazılar

Kitap Söyleşileri

Yazılar

Emre Kongar Özgeçmiş Kısa Özgeçmiş

Emre Kongar CV Curriculum Vitae (in English)

Güncel Güncel Arşivi

www.kongar.org Ana Sayfaya Geri Dönüş


 

Bernard Lewis'in Yeni Kitabı

Emre Kongar

Bernard Lewis'in son kitabı yeni çıktı:

"Notes On A Century, Reflections Of A Middle East Historian" (Bir Yüzyıl Üzerine Notlar, Bir Orta Doğu Tarihçisinin Düşünceleri) adını taşıyor. (Viking, 2012).

Lewis bir Ortadoğu uzmanı, bir tarihçi.

Türkiye'deki okurlar onu genellikle Emergence of Modern Turkey (Modern Türkiye'nin Doğuşu) adlı yapıtıyla tanır.

Daha önce de What Went Wrong?: Western Impact and Middle Eastern Response adlı (Hata Neredeydi diye çevrilmiş) bir kitapta Arap-İslam ülkelerinin neden demokrasiye geçemediklerini irdeleyen çalışması ile okurların dikkatini çekmişti.

Çok önemli bir özelliği, 1915 Ermeni olaylarını "Soykırım" (genoside) olarak nitelemediği için Fransa'da cezaya çarptırılmış olmasıydı.

Lewis'in bu son kitabı da çok ilginç:

Güncel açıdan Ortadoğu'nun ve elbette Türkiye'nin pek çok sorununa, bilge bir tarihçi olarak çok önemli yorumlar ve açılımlar getiriyor.

Örneğin, kitabının bir bölümünü Osmanlı-Ermeni olaylarına ve Fransa'da kendisine yapılanlara ayırmış.

1985'te Amerika'da Ermeni olayının Kongre tarafından bir "soykırım" (genocide) olarak kabul edilmesi için kampanya başlatıldığına işaret ediyor; kendisinin uluslararası ilişkileri zedeleyeceği ve tarihi yazmanın politikacıların işi olmadığına inandığı için buna karşı çıktığını ve bir bildiriye imza attığını anımsatıyor.

İki kitabının Fransızca çevirilerinin yayınlanması dolayısıyla 1993 yılında Paris'e gittiğini ve yapılan söyleşilerde bu konunun gündeme geldiğini, Le Monde'da da çıkan bu konuşmalarda Ermeni olayını Yahudi Holocaust'u ile bir tutmanın yanlış olduğunu belirttiğini anlatıyor.

Lewis'e göre Osmanlı-Ermeni olayı iki bakımdan Holocaust ile bir tutulamaz:

1) Ermeniler silahlı bir isyan hareketi içindeydiler, Yahudiler için böyle bir durum söz konusu değildi.

2) Osmanlı'da Ermeniler sadece ayaklandıkları bazı bölgelerde cezalandırıldılar, büyük kentlerdekiler ise bir ölçüde buna muhatap olmadı.

Bu söyleşilerden sonra hakkında dört dava açılıyor.

Kitapta bütün bunların ayrıntıları var. (ss. 286-297)

Benim "karşılıklı katliam", "mukatele" olarak adlandırdığım Ermeni olayı hakkında uzman bir tarihçi olarak Lewis'in görüşlerini okumak ufuk açıcı!

* * *

Kitap, sadece Ermeni konusunda değil, Ortadoğu'nun pek çok güncel sorunu hakkında da önemli görüşler içeriyor.

Örneğin, Türkiye'nin PKK sorunu ile İngiltere'nin IRA sorununu karşılaştırıyor. (ss.67-68).

Bu karşılaştırmada, IRA ile İngilizler arasındaki farkın sadece milliyetten değil, aynı zamanda dinden de kaynaklandığını ve Protestan İrlandalıların, Protestan olan İngilizlerle iyi geçindiklerini, sorunun Katolik İrlandalılarla İngilizler arasında olduğunu vurguluyor...

Bu nedenle, IRA örneğinin Türk-Kürt veya Arap-Kürt çatışmaları için geçerli olmadığını ancak Sünni-Şii çatışması açısından bir karşılaştırma yapılabileceğini söylüyor.

Burada önemli olan, Lewis'in, ayrılıkçı terör açısından din ve mezhep farklılığına dikkat çekmesi!

* * *

Şu anda dünyada iki büyük Ortadoğu, İslam tarihçisi yaşıyor:

Biri Halil İnalcık, öteki Bernard Lewis.

Meraklısı ikisini birden okursa, çok yararlanır!


  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.

Emre Kongar ile iletişim icin e-posta, site yöneticisi ile iletişim için e-posta

Son güncelleme tarihi 18 Kasım 2019

Valid HTML 4.01 Transitional