Emre Kongar'ın Resmi* İnternet Sitesi


Kitaplar
   Emre Kongar Kitapların Listesi
   Green Bullet Remzi Kitabevi

Green Bullet Makaleler

Green Bullet Articles in English

Sürekli Yazılar

  Green BulletAydınlanma
  Green BulletBavul Dergi
  Green BulletMedya Notu
  Green BulletRemzi Kitap Gazetesi

Kitap Söyleşileri

  Green BulletNUTUK
  Green Bullet21. Yüzyılda Türkiye
  Green BulletABD'nin Siyasal İslam'la Dansı
  Green BulletBabam, Oğlum, Torunum
  Green BulletBen Müsteşarken
  Green BulletDemokrasimizle Yüzleşmek
  Green BulletHerkesten Bir Şey Öğrendim
  Green Bulletİçimizdeki Zalim
  Green BulletKızlarıma Mektuplar
  Green BulletTürk Toplumbilimcileri
  Green BulletYazarlar, Eleştiriler, Anılar
  Green BulletYozlaşan Medya ve Yozlaşan Türkçe

Yazılar

  Green BulletUyanan Ejderha: Çin
  Green BulletTrajikomik
  Green BulletKişisel - Genel

Emre Kongar Özgeçmiş Kısa Özgeçmiş

Emre Kongar CV Curriculum Vitae (in English)

Güncel Güncel Arşivi

www.kongar.org Ana Sayfaya Geri Dönüş


 

BAVUL DERGİ, OCAK 2017

 

EMRE KONGAR

 

SARİKO
 

Karaköy, Eminönü, Sirkeci, Gülhane Parkı, Sultanahmet, Çemberlitaş, Cağaloğlu, Çarşıkapı, Beyazıt, Aksaray aksı benim çocukluğumdur!

Bu aks bugün hâlâ, eski İstanbul'un kalbinin attığı "Eski Yarımada"nın ana arterini temsil eder:

Karaköy'den Dolmabahçe'ye stadyuma, oradan düz gidersen, Beşkitaş'a, Ortaköy'e, Boğaz'a; yukarı çıkarsan, Maçka'ya, Nişantaşı'na, Osmanbey'e, Şişli'ye uzanır.

Gülhane Parkı'ndan, Arkeoloji müzesini teğet geçip aşağı inersen, Sarayburnu'na sarkar.

Sultanhamet'te Ayasofya ile Sultanahmet Camii'nin ortasındaki parkta, Alman Çeşmesi ve Bizans sütunlarıyla bezenmiştir.

Sultanahmet Parkı, sahile, çocukluk aşkımın oturduğu Cankurtaran semtine yol verir:

O parkın banklarında buluşmuşluğumuz, el ele oturmuşluğumuz, vedalaşmışlığımız vardır!

* * *

Çemberlitaş, pek çok kişi için Bizans döneminden kalma, etrafı çemberlerle takviye edildiği için bu isimle anılan semtteki dikilitaşın bulunduğu mahalledir:

Benim içinse, hafta sonunda yatılı okuldan eve geldiğimde, turşucuda (Çemberlitaş Turşucusu) içilen, özgürlük tadında bir bardak enfes turşu suyu!

Çarşıkapı'dan sahile, Gedikapaşa yokuşundan inilir:

Annemin öğretmenlik yaptığı, sonradan Pekit Apartmanı görevlisi Sabri ağabeyin beyaz eşya dükkanı açtığı yokuş.

Biraz ilerdeki Tiyatro Yokuşu'nu tercih ederseniz, sağda, benim okula başladığım ve ilk iki yılı okuduğum, (bilmem hâlâ yerinde duruyor mu) Balipaşa İlkokulu binasının önünden geçersiniz.

Öğretmenim Nigâr Aytaç'ı, sınıf arkadaşım olan kızı Serpil'i, hem sınıf hem de mahalle arkadaşım Tacettin'i ve başöğretmen Müzeyyen Tavşanoğlu'nu hâlâ unutamam.

Yokuşun biraz daha aşağındaki Azak sinemasında ise ne filmler görmüştüm: Türkçe dublajlı Tarzan filmleri, ikinci Dünya Savaşı serüvenleri ve kızılderililerin elinden kurtarılan göçmenlerin üstü bez kaplı arabaları hâlâ aklımdadır.

* * *

Tiyatro yokuşundan aşağı inip, Kumkapı'dan kara trene binerdim, Bakırköy-Yenimahalle'de oturan teyzeme gitmek için. Sonra bir gün, baktık, bütün istasyonlar hallaç pamuğu gibi atılmış; elektrikli tren geliyormuş! Geldi de; üstelik çok da iyi oldu, hızlı ve temizdi. Galiba artık o tren yok, o trende yaşanan dostluklar, umutlar, aşklar da yok!

Beyazıt'ta Beyaz Saray vardı; altında da Marmara sineması. Ağabeyim ve ağabeyimin yaşıtları olan teyze oğullarımla o sinemaya gidebilmek için, koşup biletleri önceden ben alırdım. Sonra da onların filmi izlerken aralarında yaptıkları esprileri anlamaya çalışırdım.

Aksaray'dan anneanneme, Topkapı'ya düz gidilirdi; yok düz gitmez yukarı çıkarsanız, Saraçhanebaşı'na ve teyzelerimden birinin oturduğu Fatih'e ulaşılırdı.

Şimdi düşünüyorum da, anneannem Topkapı'da, babaannem Kartal'da, teyzelerim, Bakırköy, Fatih ve Çengelköy'de, halalarım Kadıköy'de; bizim aile, İstanbul'u fethetmiş!

* * *

Annem, Kapalıçarşı'nın bütün sokaklarını, bütün kapılarını, bu kapılardan çıkılan ve içlerinde çanta, ayakkabı gibi malların üretimi yapılan, tül ve perde satılan bütün hanlarını çok iyi bilirdi.

Ailenin bütün gereksinmelerini buralardan ucuz ve kaliteli mallar alarak temin ederdi. Zaten mahalledeki bütün esnaf, her ikisi de öğretmen olan annemi ve babamı tanır, bana da hep sevgi gösterirdi.

Ama sanmayın ki bu alış veriş ilişkileri beni her zaman mutlu ederdi:

Örneğin, ayakkabılarım, babamın ayakkabıcısı olan, Kapalıçarşı'nın Çarşıkapı kapısına giden sokağın sağındaki dükkanda ısmarlama yapılırdı ve usta daima dar kalıp kullandığından, yaptığı bütün ayakkabılar, taraklı olan ayağımı sıkar, her yeni ayakkabı beni hayatımdan bezdirirdi; o zamandan beri bütün ayakkabılarımı 1 numara büyük alırım.

Elbette annemin yanında daima ben, Kapalıçarşı'nın dar sokaklarında dolaşır, kapılarından çıkıp, hanların içine girer büyük bir merakla çevremi öğrenmeye çalışırdım.

* * *

Her Kapalıçarşı seferimizde annemin hiç ihmal etmediği yerlerden biri Mahmutpaşa Yokuşu'ydu. Ama ilginç bir biçimde bu yokuşta hiç bir dükkana girmez, işportacılardan hiç bir şey almaz, sadece yokuşun ortalarında sağ tarafta bir sokağın köşesinde sessizce tezgâhını açmış olan Sariko'ya uğrardı.

Sariko, orta boylu, hafif kilolu, güler yüzlü, bembeyaz, albino, aksanlı Türkçe konuşan bir esnaftı. Çok tatlı dilliydi, annemi çok iyi tanır hemen "Buyur ederdi."

O zamanlar henüz ABD askerleri yeni yeni Türkiye'de konuşlanıyor, İncirlik üssü yeni inşa ediliyordu. Pieks denilen Amerikan askerlerine özgü mağazalar henüz açılmamış, Amerikan ürünleri piyasaya düşmemiş, Amerikan Pazarı denilen dükkanlar ortaya çıkmamıştı.

Köşede, tezgahının başında daima ayakta müşteri bekleyen Sariko, piyasada bulanmayan kaliteli ve şık, yabancı kökenli giyim kuşam eşyası ve aksesuar satardı.

Aksanından gayrimüslim bir esnaf olduğu anlaşılıyordu; herhalde yurt dışı bağlantıları kuvvetliydi, ama hiç bir zaman işini büyütmedi, mağazaya dönüştürmedi, hep mütevazı bir tezgahta kaldı.

Şimdi artık kendileri de tarih olmuş Amerikan Pazarları öncesi, yani "tarih öncesi" İstanbul'un, özellikle de Mahmutpaşa'nın ünlü simalarından biriydi.


  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır.

Emre Kongar ile iletişim icin e-posta, site yöneticisi ile iletişim için e-posta

Son güncelleme tarihi 21 Ocak 2019

Valid HTML 4.01 Transitional